thường thức mĩ thuật
Bài 2:
sơ lược về mĩ thuật việt nam
thời kì cổ đại
I. sơ lược về bối cảnh lịch sử
Thời kì đồ đá (thời Nguyên thuỷ)
Được chia thành : thời kì đồ đá cũ
và thời kì đồ đá mới.
Các hiện vật thuộc thời kì đồ đá cũ
được các nhà khảo cổ học phát hiện
ở di chỉ Núi Đọ ( Thanh Hoá), còn các
hiện vật thuộc thời kì đồ đá mới được
phát hiện với nền văn hoá Bắc Sơn
(miền núi phía Bắc) và Quỳnh Văn (đồng bằng ven biển miền
Trung) ở nước ta.
I. sơ lược về bối cảnh lịch sử
Thời kì đồ Đồng
Tiến trình được chia thành 4 giai đoạn lớn:
- Sơ kì đồ đồng: giai đoạn Phùng Nguyên
(cách đây khoảng 4000 năm)
- Trung kì đồ đồng: giai đoạn Đồng Đậu
(cách đây khoảng 3500 năm đến 3300 năm)
- Hậu kì đồ đồng: giai đoạn Gò Mun
(cách đây khoảng 3000 năm)
- Sơ kì đồ sắt: giai đoạn văn hoá Đông Sơn
(cách nay khoảng 2800 đến 2000 năm)
I. sơ lược về bối cảnh lịch sử
Kết luận
Các hiện vật do các nhà khảo cổ học phát hiện được cho
thấy Việt Nam là một trong những cái nôi phát triển của loài
người. Nghệ thuật cổ đại Việt Nam có sự phát triển liên tục,
trải qua nhiều thế kỉ và đã đạt được những đỉnh cao trong
sáng tạo
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về hình vẽ mặt người trên vách hang Đồng Nội
Các hình vẽ cách đây khoảng một vạn năm,là dấu ấn đầu tiên của nghệ thuật thời kì đồ đá được phát hiện ở Việt Nam
Hình vẽ được khắc vào đá ngay ở gần cửa hang, trên vách nhũ ở độ cao từ 1,5 m đến 1,75 m, vừa với tầm tay của con người
- Các hình vẽ được khắc trên vách đá sâu tới 2cm (công cụ chạm khắc bằng đá hoặc mảnh gốm thô)
- Hình mặt người được diễn tả với góc nhìn chính diện, đường nét dứt khoát, hình rõ ràng.
- Cách xắp xếp bố cục cân xứng, tỉ lệ hợp lí tạo được cảm giác hài hoà.
thường thức mĩ thuật
thường thức mĩ thuật
Những viên đá cuội có khắc
hình mặt người được tìm thấy
ở Na-ca (Thái Nguyên)
Sự xuất hiện của kim loại (thay cho đồ đá), đầu tiên là đồng,
sau đó là sắt, đã thay đổi cơ bản xã hội Việt Nam. Đó là sự
chuyển dịch từ hình thái xã hội Nguyên thuỷ sang hình thái xã
hội Văn minh.
Dựa vào mức sử dụng đồng và trình độ kĩ thuật đúc đồng
của người Việt thời kì đồ đồng, các nhà khảo cổ đã xác định
vùng Trung du và đồng bằng Bắc Bộ có ba giai đoạn văn hoá
phát triển kế tiếp nhau (gọi là văn hoá Tiền Đông Sơn).
Đó là : Phùng Nguyên, Đồng Đậu, Gò Mun.
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
một số vật dụng Đồ đồng
1. Rìu xéo gót
2. Trống minh khí cỡ nhỏ
3. Chuông đồng
4. Khoá thắt lưng
5. Thạp Đào Thịnh
6. Trang sức
7. Mũi giáo
8. Tượng
9. Thố
10. Bình
11. ấm có vòi
12. Thạp đồng
13. Dao găm
14.Cán dao
Rìu xéo là loại hình dụng cụ tiêu biểu
của nền văn hoá Đông Sơn.
Tuỳ kiểu dáng, rìu được chia thành

Đây là công cụ sản xuất, vừa là vũ khí
lợi hại rất thông dụng thời cổ. Trên các
trống đồng và thạp đồng thường có
hình chiến binh cầm rìu.
a)
b)
rìu xéo gót vuông và
rìu xéo gót tròn.
a) Rìu gót vuông
b) Rìu gót tròn
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
Đồ đồng
Rìu xéo gót vuông
Dáng như bà chân người, có khi mũi
nhọn vút cao, dáng như chiếc hia.
Trên gót rìu lưỡi vuông trường trang trí
hình chó đóng hươu, họng rìu có khi
khắc hình thuyền với người chèo.
ảnh: Rìu gót vuông đào được tại Quốc Oai (Hà Tây), cao 8cm,
lưỡi rộng 10cm
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
Đồ đồng
Rìu xéo gót tròn
Trông hơi giống lưỡi dao xén của người
thợ da ngày nay. Trang trí thường có
người múa ở thân rìu. Họng rìu có hình
đôi cá sấu giao nhau, xoắn đuôi.
ảnh: Rìu gót tròn đào được tại Đông Sơn, cao 8cm, lưỡi rộng 10cm
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
Đồ đồng
Trống minh khí cỡ nhỏ
Để đơn giản hoá nghi thức tang chế, người
ta đức những trống đồng nhỏ, gọi là "trống
minh khí " chôn theo người chết thay cho
trống lớn.
Trống minh khí cỡ nhỏ
Quả cân
Bằng đồng đặc để treo dùng trên đòn cân
thời Đông Sơn. Tìm được tại Thanh Hoá,
cao 3,2 cm
Quả cân
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
Đồ đồng
Khoá thắt lưng
Khoá thắt lưng bằng đồng, đào được tại Đông Sơn
(Thanh Hoá). Hai mảnh có móc gài vào nhau rất khít.
Mặt ngoài có đúc hình trang trí nổi, đã bị mòn mờ,
khó đoán định. Cao 3,5 cm. Ghép lại rộng 5,7 cm.
ảnh trái : tháo rời, ảnh phải : gài ghép
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
Đồ đồng
Mũi giáo
Mũi giáo
Giáo là vũ khí tầm dài rất phổ biến thời
xưa. Phần lớn mũi giáo được đức bằng
đồng trơn nhẵn. Mũi giáo có trana trí hình
hoa văn như trong ảnh là loại rất hiếm.
Đào được tại Động Sơn (Thanh Hoá).
Mũi nhỏ dài 22cm, mũi lớn dài 40,1cm
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
Đồ đồng
thường thức mĩ thuật
Trang sức
Người Việt thời cổ đã biết tự làm đẹp bằng những vòng cổ, vòng tay, vòng chân... Sang thời đại đồng thau, đồ trang sức càng đực chú ý, do có thể đức ra hàng loạt. Ba kiểu vòng tay trong ảnh đều được tìm được tại Thanh Hoá.
thường thức mĩ thuật
Cán dao
Cán dao găm tượng hình người là hình
thái độc đáo của văn hoá Đông Sơn.
Tượng bố cục hài hoà với dao, chiếm
khoảng một phần ba tổng chiều dài.
Dáng nhân vật thường đĩnh đạc, khuỳnh
tay chống nạnh theo thế đối xứng.
Tại làng Vạc ( Nghệ An ) còn tìm được
những dao găm có cán đúc hình thú như
voi, hổ, rắn...
thường thức mĩ thuật
Tượng
Tượng người cõng nhau nhảy múa,
sinh động bậc nhất trong điêu khắc
Đông Sơn. Nhân vật chít khăn hay
búi tóc, khuyên tai cường điệu rất
to. Tìm được ở Đông Sơn (Thanh Hoá)
Cao 8,8 cm
Thố
Thố bằng đồng. Loại đựng đồnày có hình dáng đặc biệt, trông như cái lẵng hoa hiện đại. Thân thố hình phễu choãi chân. Vành miệng loe, thường gắn quai, có lẽ để xâu dây khi xách. Mặt ngoài thố, từ miệng đến chân có trang trí nhiều hoa văn. Vành miệng có khi gắn hình ốc (thố Thiệu Dương ) hăy hình chim ( thố Xuân Lộc) thuộc tỉnh Thanh Hoá.
ảnh: Thố Việt Khê (Hải Phòng), cao 18,4 cm, miệng rộng 22,5 cm
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về thời kì đồ đồng
Đồ đồng
Bình
Bình đồng là loại đồ đựng thông dụng, tìm được tại nhiều di chỉ khác nhau ở Thanh Hoá, Hải Phòng, Yên Bái, Hà Bắc, Vĩnh Phú... Phần lớn bình để trơn, hoặc trang trí đơn giản.
ảnh: Bình Việt Khê (Hải Phòng)trang trí giản dị mấy vàng hoa văn, có nắp vồng và độc đáo nhờ bộ chân đế trổ thủng. Cao 24,7 cm, miệng rộng 13,5cm, đường kính thân 33cm.
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
Đồ đồng
ấm có vòi
ấm có vòi, phỏng theo hình quả
bầu có cuống dài thon, phát triển
thành vòi ấm hình đầu chim. Trên
đầu và cổ chim có ba tượng người ngồi nhỏ xíu (chiều cao 2cm)
mà đủ cả hoa tai và tóc bết đuôi sam, tạo cho dáng ấm một nét
đặc biệt, hết sức độc đáo.
ảnh: ấm có vòi, đào được tại di chỉ Đông Sơn, Thanh Hoá. cao 9cm, dài cả vòi 18cm.
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
Đồ đồng
Chuông đồng
Chuông đồng trong văn hoá Đông Sơn khá
đa dạng. Nhỏ nhất là những chiếc lạc gắn
vào cổ, vòng tay, cán muôi, khoá thắt lưng.
Kiểu chuông trong ảnh là loại lớn hơn cả.
Miệng chuông hình bầu dục dẹt. Chuông để
gõ ngoài, nên bên trong không có quả lắc.
ảnh: Chuông đồng được đào tại Mật Sơn (Thanh Hoá), trang trí cả hai mặt với những dải hoa văn làm nền cho đôi chim đứng qua trục dọc. Cao 31,5cm. Miệng chuông 25,5 x 13cm
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
Đồ đồng
Thạp đồng
Thạp đồng là đồ đựng quen thuộc của cư
dân Đông Sơn. Hiện nay đã sưu tầm được
87 thạp các cỡ, phần lớn là loại không nắp,
trang trí hoa văn hình học đơn giản.
ảnh: Thạp đồng đào được ở Thanh Hoá. Cao 19,5cm,
Miệng rộng 16,5cm
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
Đồ đồng
Thạp Đào thịnh
Thạp Đào Thịnh tìm được xã Đào Thịnh (Yên Bái), là chiếc thạp khá lớn đẹp và phong phú hơn cả trong số thạp đã được khảo sát ở nước ta. Thạp này có nắp đậy kín,gồ lên cao. Thân thạp có 25 vành hoa phân bố phía trên gần miệng và phía dưới chân, chừa lại khoảng giữa cho sáu hình thuyền tiếp nhau vòng hết thân thạp . Hình thuyền và hình người trên thuyền biến cách phong phú, không lặp lại giống nhau.
ảnh: Thạp Đào Thịnh cao 81cm, nắp nhô cao 15cm. Đường kính chỗ to nhất là 70cm
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
Đồ đồng
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
trống đồng đông sơn
Trống đồng Đông Sơn là tên một loại trống tiêu biểu cho Văn hóa Đông Sơn của người Việt cổ. Nhiều chiếc trống loại này với quy mô đồ sộ, hình dáng cân đối, hài hoà đã thể hiện một trình độ rất cao về kỹ năng và nghệ thuật, đặc biệt là những hoa văn phong phú được khắc họa, miêu tả chân thật sinh hoạt của con người thời kỳ dựng nước mà người ta vẫn cho là chìm trong đám mây mù của truyền thuyết Việt Nam.
thường thức mĩ thuật
Ii. sơ lược về mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại
Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng
Trống đồng:
- Đông Sơn nhỏ
- Hoàng Hạ
- Hoà Bình
- Ngọc Lũ
- Đông Sơn
Hình trang trí
trên trống đồng
trống đồng đông sơn
trống đồng hoàng hạ
trống đồng hoà bình
trống đồng ngọc lũ
trống đồng đông sơn
Hình trang trí trên trống đồng
Hình trang trí trên trống đồng
Hình trang trí trên trống đồng
thường thức mĩ thuật
IiI. bài tập
câu hỏi trắc nghiệm
Thời kì đồ đá được chia làm mấy thời kì?
a. Một thời kì
b. Hai thời kì
c. Ba thời kì
Thời kì đồ đá để lại những dấu ấn lịch sử nào?
a. Hình mặt người ở hang Đồng Nội
b. Những viên đá cuội khắc hình mặt người
c. Công cụ rìu đá, chày đá
d. Cả ba đáp án trên
câu hỏi trắc nghiệm
Đáp án câu 1
Đáp án câu 2
Thời kì đồ đá được chia làm mấy thời kì?
a. Một thời kì
b. Hai thời kì
c. Ba thời kì
Thời kì đồ đá để lại những dấu ấn lịch sử nào?
a. Hình mặt người ở hang Đồng Nội
b. Những viên đá cuội khắc hình mặt người
c. Công cụ rìu đá, chày đá
d. Cả ba đáp án trên
câu hỏi trắc nghiệm
Đáp án câu 1
Đáp án câu 2
Thời kì đồ đá được chia làm mấy thời kì?
a. Một thời kì
b. Hai thời kì
c. Ba thời kì
Thời kì đồ đá để lại những dấu ấn lịch sử nào?
a. Hình mặt người ở hang Đồng Nội
b. Những viên đá cuội khắc hình mặt người
c. Công cụ rìu đá, chày đá
d. Cả ba đáp án trên
câu hỏi trắc nghiệm
Đáp án câu 1
Đáp án câu 2
Thời kì đồ đá được chia làm mấy thời kì?
a. Một thời kì
b. Hai thời kì
c. Ba thời kì
Thời kì đồ đá để lại những dấu ấn lịch sử nào?
a. Hình mặt người ở hang Đồng Nội
b. Những viên đá cuội khắc hình mặt người
c. Công cụ rìu đá, chày đá
d. Cả ba đáp án trên
câu hỏi trắc nghiệm
Đáp án câu 1
Đáp án câu 2
4. Trống đồng là ?
a. Nhạc cụ
b. Tác phẩm mĩ thuật
c. Cả hai đáp án trên
3. Chọn đáp án đúng:
Sắp xếp thời kì đồ đồng theo thứ tự từ thấp tới cao
a. Đông Sơn, Phùng Nguyên, Đồng Mậu, Gò Mun
b. Đồng Mậu, Phùng Nguyên, Gò Mun, Đông Sơn
c. Phùng Nguyên, Đồng Mậu, Gò Mun, Đông Sơn
câu hỏi trắc nghiệm
Đáp án câu 3
Đáp án câu 4
4. Trống đồng là ?
a. Nhạc cụ
b. Tác phẩm mĩ thuật
c. Cả hai đáp án trên
3. Chọn đáp án đúng:
Sắp xếp thời kì đồ đồng theo thứ tự từ thấp tới cao
a. Đông Sơn, Phùng Nguyên, Đồng Mậu, Gò Mun
b. Đồng Mậu, Phùng Nguyên, Gò Mun, Đông Sơn
c. Phùng Nguyên, Đồng Mậu, Gò Mun, Đông Sơn
câu hỏi trắc nghiệm
Đáp án câu 3
Đáp án câu 4
4. Trống đồng là ?
a. Nhạc cụ
b. Tác phẩm mĩ thuật
c. Cả hai đáp án trên
3. Chọn đáp án đúng:
Sắp xếp thời kì đồ đồng theo thứ tự từ thấp tới cao
a. Đông Sơn, Phùng Nguyên, Đồng Mậu, Gò Mun
b. Đồng Mậu, Phùng Nguyên, Gò Mun, Đông Sơn
c. Phùng Nguyên, Đồng Mậu, Gò Mun, Đông Sơn
câu hỏi trắc nghiệm
Đáp án câu 3
Đáp án câu 4