TRƯỜNG THCS NGHI LÂM
VẬT LÍ 8
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Dẫn nhiệt là gì ? VD minh họa?
Câu 2: So sánh tính dẫn nhiệt của: chất rắn, chất lỏng, chất khí?
Trả lời
- Nhiệt năng có thể truyền từ phần này sang phần khác của một vật, từ vật này sang vật khác bằng hình thức dẫn nhiệt.
- Chất rắn dẫn nhiệt tốt. Trong chất rắn, kim loại dẫn nhiệt tốt nhất.
- Chất lỏng và chất khí dẫn nhiệt kém.
Hình 22.3
Play
Hình 23.1
Hình 22.3
Play
CÁC EM HÃY QUAN SÁT
Trong thí nghiệm trên:
Khi đun nước ở phần miệng ống nghiệm thì cục sáp ở đáy ống nghiệm không bị nóng chảy.
Khi đun nước ở phần đáy ống nghiệm thì cục sáp ở miệng ống nghiệm bị nóng chảy.

Vậy trong trường hợp này, nước đã truyền nhiệt bằng cách nào?
Bài học hôm nay sẽ cho ta câu trả lời.
Bài 23
ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
1. Thí nghiệm
Play
Nhiệt kế
Thuốc tím
Hình 23.2
- Đặt một gói nhỏ đựng hạt thuốc tím vào đáy của một cốc thủy tinh đựng nước rồi dùng đèn cồn đun nóng cốc nước ở phía có đặt thuốc tím (H.23.2).
Quan sát hiện tượng xảy ra.
I. Đối lưu
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
a. Dụng cụ
b. Tiến hành
Hình 23.2
Play
ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
1. Thí nghiệm: (SGK/ H23.2)
Play
Nhiệt kế
Thuốc tím
Hình 23.2
C1: Nước màu tím di chuyển thành dòng từ dưới lên rồi từ trên xuống hay di chuyển hỗn độn theo mọi phương ?
Trả lời:
C1: Nước màu tím di chuyển thành dòng từ dưới lên, rồi từ trên xuống.
2. Trả lời câu hỏi
I. Đối lưu
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
Trả lời:
C2: Lớp nước ở dưới nóng lên trước, nở ra, trọng lượng riêng của nó trở nên nhỏ hơn trọng lượng riêng của lớp nước lạnh ở trên. Do đó lớp nước nóng nổi lên còn lớp nước lạnh chìm xuống tạo thành dòng đối lưu.
C2: Tại sao lớp nước ở dưới được đun nóng lại đi lên phía trên, còn lớp nước lạnh ở phía trên lại đi xuống dưới ?(Hãy nhớ lại điều kiện để vật nổi lên, chìm xuống đã học ở phần cơ học)
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
1. Thí nghiệm: (SGK/ H23.2)
2. Trả lời câu hỏi
I. Đối lưu
C3: Nhờ số chỉ của nhiệt kế.
C3: Tại sao biết được nước trong cốc đã nóng lên?
Trả lời:
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
1. Thí nghiệm: (SGK/ H23.2)
I. Đối lưu
2. Trả lời câu hỏi
Hãy quan sát TN để trả lời câu C4
Khi đốt nến, không khí ở quanh ngọn nến nóng lên, di chuyển lên trên, dòng không khí lạnh ở bên kia tấm bìa theo khe hở sang phía ngọn nến kéo theo cả khói hương
3. Vận dụng
ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
I . Đối lưu:
1. Thí nghiệm: H 23.2
2. Trả lời câu hỏi:
Hình 23.2

Kết luận: Đối lưu là sự truyền nhiệt năng bằng các dòng chất lỏng và chất khí, đó là hình thức truyền nhiệt chủ yếu của chất lỏng và chất khí.
C5. Tại sao muốn đun nóng chất lỏng và chất khí phải đun từ phía dưới?
C5. Để phần ở dưới nóng lên trước đi lên, phần ở trên chưa được đun nóng đi xuống dưới tạo thành dòng đối lưu.
C6. Trong môi trường chân không và trong chất rắn có xảy ra đối lưu không? Tại sao?
C6. Không, vì trong môi trường chân không cũng như trong chất rắn không thể tạo thành các dòng đối lưu.
Trả lời:
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
Ví dụ:
- Khi đun nước nóng ta thấy có dòng đối lưu chuyển động từ dưới đáy bình lên trên mặt nước và từ trên mặt nước xuống đáy bình.
- Các ngôi nhà thường có cửa sổ để tạo điều kiện thuận lợi cho sự đối lưu trong không khí.
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
GDBVMT: Sống và làm việc trong các phòng kín không có đối lưu không khí sẽ cảm thấy rất oi bức khó chịu.
Biện pháp:
+ Tại nhà máy, nhà ở, nơi làm việc cần có biện pháp để lưu thông không khí dễ dàng (bằng các ống khói, hoặc các quạt thông gió,….)
+ Khi xây dựng nhà ở cần chú ý mật độ nhà và hành lang giữa các phòng, các dãy nhà đảm bảo không khí được lưu thông.
Ngoài lớp khí quyển bao quanh Trái Đất, khoảng không gian giữa Trái Đất và Mặt Trời là khoảng chân không. Trong khoảng chân không này không có sự dẫn nhiệt và sự đối lưu.

Vậy năng lượng của Mặt Trời đã truyền xuống Trái Đất bằng cách nào?
Khoảng chân không
ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
Hà duy chung
Play
A
B
BÀI 23. ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
II. Bức xạ nhiệt
1. Thí nghiệm
a. Dụng cụ
b. Tiến hành
1. Thí nghiệm
2. Trả lời câu hỏi
C7. Giọt nước màu dịch chuyển về đầu B chứng tỏ điều gì?
C7: Không khí trong bình đã nóng lên và nở ra.
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
II. Bức xạ nhiệt
Trả lời:
C8: Giọt nước màu dịch chuyển trở lại đầu A chứng tỏ điều gì? Miếng gỗ đã có tác dụng gì?
C8: Không khí trong bình đã lạnh đi. Miếng gỗ đã ngăn không cho nhiệt truyền từ đèn sang bình. Điều này chứng tỏ nhiệt được truyền từ đèn đến bình theo đường thẳng.
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
1. Thí nghiệm
2. Trả lời câu hỏi
II. Bức xạ nhiệt
C9: Sự truyền nhiệt từ nguồn nhiệt tới bình có phải là dẫn nhiệt và đối lưu không? Tại sao ?
C9: Không phải là dẫn nhiệt vì không khí dẫn nhiệt kém. Cũng không phải là đối lưu vì nhiệt được truyền theo đường thẳng.
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
1. Thí nghiệm
2. Trả lời câu hỏi
II. Bức xạ nhiệt
Trả lời:
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
Qua thí nghiệm cho thấy khả năng hấp thụ tia nhiệt của một vật phụ thuộc vào tính chất của bề mặt. Vật có bề mặt càng xù xì và màu càng sẫm thì hấp thụ tia nhiệt càng nhiều.
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
 Kết luận:
Bức xạ nhiệt là sự truyền nhiệt bằng các tia nhiệt đi thẳng.
Bức xạ nhiệt có thể xảy ra cả ở chân không.
Ví dụ:
- Sự truyền nhiệt từ Mặt Trời tới Trái Đất.
- Cảm giác nóng khi ta đặt bàn tay gần và ngang với ấm nước nóng.
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
GDBVMT: Nhiệt truyền từ Mặt Trời qua các cửa làm nóng không khí trong nhà và các phòng.
Biện pháp:
- Tại các nước ở xứ nóng nhà không nên làm nhiều cửa kính, nên trồng nhiều cây quanh nhà.
- Tại các nước lạnh về mùa đông có thể sử dụng các tia nhiệt để sưởi ấm.

C10. Tại sao trong TN ở hình 23.4 bình chứa không khí lại được phủ muội đèn?
C10. Để tăng khả năng hấp thụ tia nhiệt
C11. Tại sao về mùa hè ta thường mặc áo màu trắng mà không mặc áo màu đen?
C11. Để giảm sự hấp thụ các tia nhiệt
III. Vận dụng:
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
Dẫn nhiệt
Đối lưu
Bức xạ nhiệt
C12. Hãy chọn từ thích hợp cho các ô trống ở bảng 23.1
Đối lưu
Bảng 23.1
Tiết 28 Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
III. Vận dụng:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Chỉ ở chất lỏng
B. Chỉ ở chất khí
C. Chỉ ở chất lỏng và chất khí
D. Ở các chất lỏng, chất khí và chất rắn
Bài1
Đối lưu là sự truyền nhiệt xảy ra trong chất nào?
1 cách C. 3 cách
B. 2 cách D. 4 cách
Bài 2
Có bao nhiêu cách truyền nhiệt giữa các vật?
Bài tập Hãy chọn câu trả lời đúng :
Về nhà học bài theo vở ghi + SGK
Làm các bài tập trong SBT
Xem trước bài: Công thức tính nhiệt lượng
Hướng dẫn về nhà:
* Phích (bình thuỷ) là một bình thuỷ tinh hai lớp. Giữa hai lớp thuỷ tinh này là chân không để ngăn cản sự dẫn nhiệt. Hai mặt đối diện của hai lớp thuỷ tinh được tráng bạc để phản xạ các tia nhiệt trở lại nước đựng trong phích. Phích được đậy nút thật kín để ngăn cản sự truyền nhiệt bằng đối lưu ra bên ngoài. Nhờ đó mà phích giữ được nước nóng lâu dài.
Cể TH? EM CHUA BI?T
XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN !!!